Bezpłodność to niezdolność do poczęcia dziecka w ciągu jednego roku regularnych stosunków płciowych. Jeśli badanie ginekologiczne nie wykaże uszkodzenia strukturalnego lub narządowego, należy wziąć pod uwagę zaburzenia zwieraczy, aparatu podtrzymującego (tj. mięśni, na których zawieszone są narządy ginekologiczne), a także zaburzenia w obszarze mięśni dna miednicy. Wówczas mówimy o niepłodności funkcjonalnej. Z punktu widzenia medycyny chińskiej jest to niedobór lub brak równowagi w kanałach energetycznych nerek, wątroby lub śledziony. Należy również wziąć pod uwagę zmiany refleksyjne spowodowane derotacją (obrotem) żeber, a także nieprawidłowe funkcjonowanie łuku stopy, prowadzące do zmiany położenia miednicy, co może powodować bezpłodność funkcjonalną.

Gdzie szukać przyczyn?

W rozwoju człowieka następuje zasadnicza zmiana w funkcjonowaniu dna miednicy podczas przejścia z czterech kończyn na dwie i wyprostowania osi ciała. W fizjologicznym rozwoju ruchowym następuje to około pierwszego roku życia. Do tego czasu dno miednicy było aktywne tylko podczas ssania piersi. Wraz z pierwszymi krokami można posadzić dziecko na nocniku, a zwieracze i mięśnie dna miednicy „przypominają sobie” swoje wzniosłe zadania. Jeśli jednak dno miednicy nie włączy się automatycznie podświadomie w rozwój ruchowy, to już podczas zabawy na placu zabaw „bierze wolne”. Dziecko dorasta w przekonaniu, że mięśnie „tam na dole” odpowiadają wyłącznie za cywilizowane załatwianie potrzeb fizjologicznych. I prawdopodobnie przez całe życie nie będzie miało pojęcia o istnieniu dna miednicy. Czym właściwie jest dno miednicy?

Dno miednicy stanowi mechaniczne podparcie dla narządów umieszczonych w małej miednicy (pęcherz moczowy, macica, odbyt). Można na nie wpływać siłą woli i składa się ono z trzech warstw mięśni.

Zewnętrzna warstwa odpowiada za zwieracze narządów wydalniczych. Warstwa ta jest zazwyczaj dobrze wyćwiczona. Środkowa warstwa tworzy swego rodzaju trampolinę, która utrzymuje razem dolną część miednicy. Osłabienie tej warstwy prowadzi do niestabilności miednicy i bioder. Warstwa środkowa ma zatem negatywny wpływ na warstwę wewnętrzną, która jest największa pod względem powierzchni i rozciąga się od kości krzyżowej do bocznych krawędzi kości miednicy, do guzów kości kulszowych, do zagłębień kości biodrowych i z przodu do kości łonowej. Podtrzymuje narządy miednicy i ma największy wpływ na postawę ciała i ułożenie narządów miednicy.

Zmniejszone napięcie mięśni lub, przeciwnie, miejscowe zwiększone napięcie mięśniowe zmienia położenie macicy, a tym samym automatycznie również położenie jajnika. Narządy nie mogą prawidłowo pełnić swojej funkcji, co prawdopodobnie prowadzi do bezpłodności funkcjonalnej.

Kolejnym ważnym mięśniem, który bierze udział w stabilizacji miednicy, jest przepona. Jeśli przepona działa tylko jako mięsień oddechowy i nie opada podczas wdechu do lędźwiowej części kręgosłupa, nie może działać na rzecz stabilizacji miednicy. Nie zwiększa ona ciśnienia w jamie brzusznej podczas wdechu, a narządy miednicy mogą ponownie, obrazowo mówiąc, robić, co chcą, zmieniając w ten sposób swoje położenie. Zła dynamika oddychania powoduje zmianę funkcji mięśni, nierównowagę mięśniową, zwiększone napięcie i powstawanie bolesnych punktów, które potęgują kolejne, następujące po sobie zmiany, odbijające się w odległych segmentach. W tym miejscu rozwija się nieprawidłowe funkcjonowanie mięśni dna miednicy. Nieprawidłowe funkcjonowanie dna miednicy może również wynikać z urazu, choroby, operacji itp.

Najczęstsze objawy

Najczęstszymi objawami nieprawidłowego funkcjonowania dna miednicy są bóle krzyża, kości ogonowej, szyi, głowy, depresja, zaburzenia snu, budzenie się w nocy, drętwienie palców rąk w spoczynku, łatwe zadyszanie, sztywny chód z wywiniętymi palcami stóp na zewnątrz, często występuje zmniejszone lub odwrotnie zwiększone napięcie mięśnia pośladkowego, może również występować tzw. paluch koślawy, wysunięta głowa, wyraźnie zaznaczone mięśnie szyi. U pacjentów z zaburzeniami psychicznymi również niezdolność do relaksacji lub wyraźnie napięte mięśnie mimiczne.

Jak postrzega to medycyna chińska?

Z punktu widzenia medycyny chińskiej (TCM) najczęstszą przyczyną niepłodności u kobiet jest niedobór w meridianie nerek, który może być spowodowany przez element drewna - wątrobę i woreczek żółciowy, ale także meridian śledziony i pęcherza moczowego. Narządy wewnętrzne spoczywają jeden na drugim, a pęcherz moczowy jest podstawą tej wieży. Ma on nawet wpływ na prawidłowe ułożenie miednicy. Niewłaściwie „wycentrowany” pęcherz moczowy może również wiązać się z problemami w okolicy dna miednicy. Więcej informacji na temat przyczyn, objawów i zalecanych mieszanek ziołowych oraz diety w przypadku bezpłodności funkcjonalnej z punktu widzenia TCM można znaleźć w rozdziale Niepłodność z punktu widzenia TCM.

Więcej informacji na temat tradycyjnej medycyny chińskiej można znaleźć w książkach „Na frekvencji medycyny chińskiej” (2002) i „Od źródła medycyny chińskiej” (2007).

Nigdy nie jest za późno!

Połączenie treningu dna miednicy, stymulacji punktów akupresurowych dostosowanych do indywidualnych potrzeb oraz harmonizacji organizmu za pomocą chińskich mieszanek ziołowych może skutecznie prowadzić do przywrócenia płodności, a tym samym do poczęcia i urodzenia zdrowego i wysokiej jakości potomstwa.

Mgr. Lukáš Behenský